زیکش (Zcash) چیست؟
زیکش (Zcash) رمزارزی بر پایهی کد بیتکوین است که با فناوری اثبات دانش صفر (zk-SNARKs) امکان تراکنشهای کاملا محرمانه را فراهم میکند. در زیکش کاربر می‌تواند انتخاب کند تراکنشش شفاف باشد یا محافظتشده. عرضهی ZEC مثل بیتکوین به ۲۱ میلیون محدود است.
- نماد
- ZEC
- سال راه‌اندازی
- ۲۰۱۶
- بنیان‌گذار
- زوکو ویلکاکس (Zooko Wilcox)
- فناوری کلیدی
- اثبات دانش صفر (zk-SNARKs)
- حداکثر عرضه
- ۲۱ میلیون ZEC
- سازوکار اجماع
- اثبات کار (Equihash)
01زیکش به زبان ساده
بیتکوین برخلاف تصور خیلی‌ها ناشناس نیست؛ همهی تراکنشها، مبلغ‌ها و آدرس‌ها برای همیشه روی بلاکچین قابل دیدن است. زیکش در اکتبر ۲۰۱۶ با یک هدف ساخته شد: پول دیجیتالی که حریم خصوصی را مثل پول نقد حفظ کند.
زیکش بر پایهی کد بیتکوین ساخته شده و مثل آن اثبات کار و سقف ۲۱ میلیونی دارد؛ تفاوت اصلی، امکان تراکنشهای محافظتشده (Shielded) است.
02اثبات دانش صفر چیست؟
فرض کن می‌خواهی ثابت کنی بالای ۱۸ سال داری، بدون اینکه تاریخ تولدت را نشان دهی. اثبات دانش صفر دقیقا همین کار را در ریاضیات انجام می‌دهد. زیکش با zk-SNARKs ثابت میکند فرستنده موجودی کافی دارد و پول تکراری خرج نمی‌شود؛ بدون اینکه فرستنده، گیرنده یا مبلغ فاش شود.
در به‌روزرسانی Orchard (۲۰۲۲) زیکش از سیستم اثبات Halo 2 استفاده کرد که دیگر به مراسم «راه‌اندازی مورد اعتماد» نیازی ندارد؛ نقدی که سال‌ها به زیکش وارد بود.
اثبات دانش صفر یعنی ثابت کنی چیزی درست است، بدون اینکه خود آن چیز را فاش کنی.
03آدرس شفاف یا محافظتشده؟
زیکش چند نوع آدرس دارد و حریم خصوصی اختیاری است:
| نوع آدرس | شروع آدرس | حریم خصوصی |
|---|---|---|
| شفاف (Transparent) | t1 یا t3 | مثل بیتکوین، همه چیز قابل مشاهده |
| محافظتشده (Sapling) | zs | فرستنده، گیرنده و مبلغ پنهان |
| یکپارچه (Unified) | u1 | ترکیب چند نوع در یک آدرس |
04زیکش یا مونرو؟
هر دو رمزارز حریم خصوصیاند، اما فلسفه‌ی متفاوتی دارند. در مونرو همهی تراکنشها به‌صورت پیشفرض خصوصیاند. در زیکش حریم خصوصی اختیاری است؛ همین باعث شده برخی صرافی‌ها پشتیبانی از زیکش را راحت‌تر بپذیرند، اما بخشی از تراکنشها هنوز شفاف انجام می‌شوند.
05نقاط قوت و ریسک‌ها
- قوت: فناوری رمزنگاری پیشرفته و پیشگام در اثبات دانش صفر.
- قوت: عرضهی محدود ۲۱ میلیونی و هاوینگ مثل بیتکوین.
- ریسک: فشار قانونی روی رمزارزهای حریم خصوصی و حذف از برخی صرافی‌ها.
- ریسک: بخشی از کاربران هنوز از آدرس‌های شفاف استفاده می‌کنند.
- ریسک: نوسان قیمت.
06نکته‌ی انتقال
کیف پول‌هایی مثل Zashi و YWallet از تراکنشهای محافظتشده پشتیبانی می‌کنند.
هشدار:بسیاری از صرافی‌ها فقط آدرس‌های شفاف (t1…) را برای واریز و برداشت ZEC پشتیبانی می‌کنند. پیش از انتقال، نوع آدرس پشتیبانی‌شده را بررسی کن.
خرید زیکش از بیتیوم در چهار قدم
- ثبتنام و احراز هویت: با شماره موبایل وارد شو و احراز هویت پایه را کامل کن. ورود یا ثبتنام
- واریز تومان: کیف پول تومانی‌ات را از روش‌های واریز شارژ کن. واریز تومان
- خرید: در خرید آسان، مبلغ را وارد کن تا مقدار زیکش و کارمزد را پیش از تایید ببینی. خرید زیکش
- نگهداری یا برداشت: زیکش در کیف پول بیتیوم‌ات می‌ماند؛ هر وقت خواستی می‌توانی آن را بفروشی یا به کیف پول شخصی‌ات منتقل کنی.
سوالات متداول درباره زیکش
زیکش چیست؟
رمزارزی بر پایهی کد بیتکوین که با اثبات دانش صفر امکان تراکنشهای محرمانه را فراهم میکند.
آیا همهی تراکنشهای زیکش خصوصیاند؟
خیر. حریم خصوصی اختیاری است؛ تراکنشها میتوانند شفاف یا محافظتشده باشند.
zk-SNARKs یعنی چه؟
نوعی اثبات دانش صفر که درستی تراکنش را ثابت میکند بدون اینکه فرستنده، گیرنده یا مبلغ فاش شود.
فرق زیکش و مونرو چیست؟
در مونرو حریم خصوصی پیشفرض و اجباری است، در زیکش اختیاری است.
حداکثر عرضهی ZEC چقدر است؟
۲۱ میلیون واحد، مثل بیتکوین.
چطور از بیتیوم زیکش بخرم؟
بعد از ثبتنام و احراز هویت، کیف پول تومانی را شارژ کن و از صفحهی خرید آسان زیکش مبلغ را وارد کن. مقدار ZEC و کارمزد پیش از تایید نمایش داده میشود.
این مطلب آموزشی است و توصیه‌ی خرید یا فروش نیست. بازار رمزارزها پرنوسان است؛ پیش از هر تصمیم، تحقیق خودت را انجام بده و فقط با سرمایه‌ای وارد شو که از دست دادنش زندگی‌ات را مختل نکند.
تلگرام
bitiom@
bitiom@
bitiom@