سلستیا (Celestia) چیست؟
سلستیا (Celestia) اولین بلاکچین ماژولار برای «در دسترس بودن داده» (Data Availability) است. سلستیا به‌جای اجرای برنامه‌ها، فقط کار ذخیره و انتشار امن دادهی تراکنشها را برای رولاپها و بلاکچین‌های دیگر انجام میدهد. توکن TIA برای کارمزد، استیکینگ و حاکمیت استفاده میشود.
- نماد
- TIA
- سال راه‌اندازی
- ۲۰۲۳
- بنیان‌گذار
- مصطفی البسام (Mustafa Al-Bassam)
- نقش
- لایهی در دسترس بودن داده (DA)
- فناوری کلیدی
- نمونهبرداری از داده (DAS)
- اکوسیستم
- Cosmos SDK
01سلستیا به زبان ساده
هر بلاکچین باید مطمئن شود دادهی تراکنشها واقعا منتشر شده و همه میتوانند آن را ببینند؛ وگرنه کسی نمی‌تواند درستی وضعیت شبکه را بررسی کند. سلستیا فقط همین یک کار را انجام میدهد، اما خیلی خوب: انتشار و تضمین در دسترس بودن داده.
رولاپها و بلاکچین‌های جدید میتوانند به‌جای پرداخت هزینه‌ی بالای ذخیره‌ی داده روی اتریوم، داده‌هایشان را در سلستیا منتشر کنند. شبکه‌ی اصلی سلستیا در اکتبر ۲۰۲۳ راه افتاد. نام قبلی پروژه LazyLedger بود.
02یکپارچه یا ماژولار؟
بلاکچین‌های یکپارچه مثل بیت‌کوین و سولانا همه‌ی کارها را خودشان انجام می‌دهند. در دنیای ماژولار، کارها بین لایه‌های تخصصی تقسیم میشود:
سلستیا بلاکچین را مثل قطعات لگو کرد: هر بخش را میشود جدا انتخاب کرد.
| وظیفه | بلاکچین یکپارچه | دنیای ماژولار |
|---|---|---|
| اجرای تراکنشها | خود شبکه | رول‌اپ |
| تسویه | خود شبکه | شبکه‌ی تسویه (مثلا اتریوم) |
| اجماع و دسترسی داده | خود شبکه | سلستیا |
03نمونهبرداری از داده (DAS)
نوآوری اصلی سلستیا نمونهبرداری از داده (Data Availability Sampling) است. نودهای سبک لازم نیست کل بلاک را دانلود کنند؛ فقط چند تکهی تصادفی کوچک را بررسی میکنند. با کمک کدگذاری ویژه‌ی داده، اگر همه‌ی این نمونه‌ها در دسترس باشند، با اطمینان بسیار بالا کل بلاک در دسترس است.
نتیجه‌ی جالبش این است که هرچه نودهای سبک بیشتر شوند، شبکه می‌تواند بلاک‌های بزرگ‌تری را امن نگه دارد. حتی یک گوشی موبایل هم می‌تواند نود سبک سلستیا اجرا کند.
04کاربردهای TIA
TIA هم‌زمان با راه‌اندازی شبکه، با یک ایردراپ گسترده به کاربران اکوسیستم‌های مختلف رسید.
- پرداخت هزینه‌ی انتشار داده (Blobspace) توسط رولاپها.
- استیکینگ برای امنیت شبکه و دریافت پاداش.
- حاکمیت و رای‌گیری درباره‌ی پارامترهای شبکه.
- توکن گس برای برخی رول‌اپ‌هایی که روی سلستیا ساخته می‌شوند.
05نقاط قوت و ریسک‌ها
- قوت: پیشگام لایهی دسترسی داده و طراحی علمی قوی.
- قوت: کاهش جدی هزینه‌ی راه‌اندازی رولاپها.
- ریسک: رقابت با لایه‌های دادهی دیگر و خود اتریوم که فضای Blob را گسترش داده است.
- ریسک: درآمد شبکه به میزان استفاده‌ی واقعی رولاپها بستگی دارد.
- ریسک: آزادسازی گسترده‌ی توکن‌های تیم و سرمایه‌گذاران.
06نکته‌ی انتقال
کیف پولهایی مثل Keplr و Leap از سلستیا پشتیبانی میکنند و امکان استیک مستقیم TIA را هم دارند.
نکته:آدرس‌های سلستیا با celestia1 شروع می‌شوند. در واریز به صرافی‌ها اگر ممو خواسته شد، حتما آن را وارد کن.
خرید سلستیا از بیتیوم در چهار قدم
- ثبتنام و احراز هویت: با شماره موبایل وارد شو و احراز هویت پایه را کامل کن. ورود یا ثبتنام
- واریز تومان: کیف پول تومانی‌ات را از روش‌های واریز شارژ کن. واریز تومان
- خرید: در خرید آسان، مبلغ را وارد کن تا مقدار سلستیا و کارمزد را پیش از تایید ببینی. خرید سلستیا
- نگهداری یا برداشت: سلستیا در کیف پول بیتیوم‌ات می‌ماند؛ هر وقت خواستی میتوانی آن را بفروشی یا به کیف پول شخصی‌ات منتقل کنی.
سوالات متداول درباره سلستیا
سلستیا چیست؟
یک بلاکچین ماژولار که فقط وظیفهی انتشار و تضمین در دسترس بودن داده را برای رولاپها و شبکههای دیگر انجام میدهد.
در دسترس بودن داده یعنی چه؟
اطمینان از اینکه دادهی تراکنشها واقعا منتشر شده و همه میتوانند آن را بررسی کنند.
نمونهبرداری از داده چیست؟
روشی که در آن نودهای سبک فقط چند تکهی تصادفی بلاک را بررسی میکنند و از در دسترس بودن کل داده اطمینان میگیرند.
آیا میتوانم TIA را استیک کنم؟
بله، با کیف پولهایی مثل Keplr یا Leap میتوانی TIA را به اعتبارسنجها واگذار کنی.
فرق سلستیا و دایمنشن چیست؟
سلستیا لایهی داده است و دایمنشن لایهی ساخت و تسویهی رولاپها؛ این دو میتوانند با هم استفاده شوند.
چطور از بیتیوم سلستیا بخرم؟
بعد از ثبتنام و احراز هویت، کیف پول تومانی را شارژ کن و از صفحهی خرید آسان سلستیا مبلغ را وارد کن. مقدار TIA و کارمزد پیش از تایید نمایش داده میشود.
این مطلب آموزشی است و توصیه‌ی خرید یا فروش نیست. بازار رمزارزها پرنوسان است؛ پیش از هر تصمیم، تحقیق خودت را انجام بده و فقط با سرمایه‌ای وارد شو که از دست دادنش زندگی‌ات را مختل نکند.
تلگرام
bitiom@
bitiom@
bitiom@