استارکنت (Starknet) چیست؟
استارکنت (Starknet) یک شبکه‌ی لایهدوم اتریوم از نوع ZK-Rollup است که بر پایه‌ی فناوری اثبات STARK ساخته شده. استارکنت با اثباتهای ریاضی، درستی هزاران تراکنش را یک‌جا به اتریوم نشان میدهد. توکن STRK برای کارمزد، استیکینگ و حاکمیت استفاده میشود.
- نماد
- STRK
- سال عرضه‌ی توکن
- ۲۰۲۴
- توسعه‌دهنده
- StarkWare
- نوع شبکه
- ZK-Rollup (اثبات STARK)
- زبان قرارداد هوشمند
- Cairo
- عرضه‌ی کل
- ۱۰ میلیارد STRK
01استارکنت به زبان ساده
اتریوم امن است، اما ظرفیتش محدود است و در زمان شلوغی کارمزدها بالا می‌رود. شبکه‌های لایهدوم تراکنشها را بیرون از اتریوم اجرا می‌کنند و فقط خلاصه‌ی آن‌ها را به اتریوم می‌فرستند. استارکنت این کار را با اثبات ریاضی انجام میدهد: برای هر دسته از تراکنشها یک اثبات می‌سازد که اتریوم با بررسی آن، بدون اجرای دوباره‌ی همه‌ی تراکنشها، مطمئن میشود همه چیز درست بوده است.
02STARK چیست؟
STARK نوعی اثبات دانش صفر است که شرکت StarkWare آن را توسعه داد. دو ویژگی مهم دارد: به راه‌اندازی مورد اعتماد (Trusted Setup) نیاز ندارد و به‌جای ریاضیات مبتنی بر منحنی بیضوی، بر توابع هش تکیه دارد که در برابر کامپیوترهای کوانتومی آینده مقاوم‌تر دانسته می‌شوند.
اثبات STARK مثل برگه‌ی تصحیح‌شده‌ای است که بدون دوباره حل کردن همه‌ی مسئله‌ها، درستی آن‌ها را نشان میدهد.
| ویژگی | Optimistic Rollup | ZK-Rollup مثل استارکنت |
|---|---|---|
| روش اطمینان | فرض درستی + مهلت اعتراض | اثبات ریاضی برای هر دسته |
| برداشت به اتریوم | معمولا حدود ۷ روز | پس از ثبت اثبات، سریعتر |
| نمونه‌ها | Arbitrum، Optimism | Starknet، Linea |
03Cairo و انتزاع حساب
قراردادهای استارکنت با زبان Cairo نوشته می‌شوند که برای تولید اثباتهای STARK طراحی شده است. این یعنی استارکنت مستقیما با ماشین مجازی اتریوم سازگار نیست و توسعه‌دهندگان باید زبان تازه‌ای یاد بگیرند.
در عوض، استارکنت انتزاع حساب بومی (Account Abstraction) دارد: هر حساب یک قرارداد هوشمند است. پس امکاناتی مثل بازیابی حساب بدون عبارت بازیابی، پرداخت کارمزد با توکن‌های مختلف و تایید تراکنش با اثر انگشت گوشی ساده‌تر پیاده میشود.
04توکن STRK
STRK در فوریه‌ی ۲۰۲۴ با یک ایردراپ گسترده به کاربران فعال توزیع شد. عرضه‌ی کل آن ۱۰ میلیارد واحد است و به‌تدریج آزاد میشود.
- پرداخت کارمزد تراکنشها در استارکنت.
- استیکینگ برای مشارکت در امنیت و غیرمتمرکزسازی شبکه.
- حاکمیت و رای‌گیری درباره‌ی به‌روزرسانی‌ها.
05نقاط قوت و ریسک‌ها
- قوت: فناوری اثبات پیشرفته و تیم علمی قوی.
- قوت: انتزاع حساب بومی و تجربه‌ی کاربری بهتر.
- ریسک: ناسازگاری مستقیم با EVM و نیاز به یادگیری Cairo.
- ریسک: آزادسازی گسترده‌ی توکن‌ها و فشار فروش.
- ریسک: رقابت شدید با لایه‌دوم‌های دیگر.
06نکته‌ی انتقال
کیف پول‌هایی مثل Ready (Argent سابق) و Braavos برای استارکنت ساخته شده‌اند. STRK روی اتریوم هم به شکل ERC20 وجود دارد؛ پس شبکه‌ی برداشت را با دقت انتخاب کن.
هشدار:آدرس‌های استارکنت طولانی‌تر از آدرس‌های اتریوم هستند (حدود ۶۴ کاراکتر هگزادسیمال). آدرس 0x معمولی اتریوم را برای برداشت STRK روی شبکه‌ی Starknet وارد نکن.
خرید استارکنت از بیتیوم در چهار قدم
- ثبتنام و احراز هویت: با شماره موبایل وارد شو و احراز هویت پایه را کامل کن. ورود یا ثبتنام
- واریز تومان: کیف پول تومانی‌ات را از روش‌های واریز شارژ کن. واریز تومان
- خرید: در خرید آسان، مبلغ را وارد کن تا مقدار استارکنت و کارمزد را پیش از تایید ببینی. خرید استارکنت
- نگهداری یا برداشت: استارکنت در کیف پول بیتیوم‌ات می‌ماند؛ هر وقت خواستی می‌توانی آن را بفروشی یا به کیف پول شخصی‌ات منتقل کنی.
سوالات متداول درباره استارکنت
استارکنت چیست؟
یک لایهدوم اتریوم از نوع ZK-Rollup که با اثباتهای STARK تراکنشها را ارزانتر و سریعتر انجام میدهد.
فرق استارکنت و آربیتروم چیست؟
آربیتروم Optimistic Rollup است و بر مهلت اعتراض تکیه دارد؛ استارکنت برای هر دسته تراکنش اثبات ریاضی ارائه می‌کند.
Cairo چیست؟
زبان برنامهنویسی قراردادهای هوشمند استارکنت که برای تولید اثباتهای STARK طراحی شده است.
آیا می‌توانم STRK را استیک کنم؟
بله، از اواخر سال ۲۰۲۴ امکان استیک STRK در شبکه فراهم شده است.
عرضه‌ی کل STRK چقدر است؟
۱۰ میلیارد واحد.
چطور از بیتیوم استارکنت بخرم؟
بعد از ثبتنام و احراز هویت، کیف پول تومانی را شارژ کن و از صفحهی خرید آسان استارکنت مبلغ را وارد کن. مقدار STRK و کارمزد پیش از تایید نمایش داده میشود.
این مطلب آموزشی است و توصیه‌ی خرید یا فروش نیست. بازار رمزارزها پرنوسان است؛ پیش از هر تصمیم، تحقیق خودت را انجام بده و فقط با سرمایه‌ای وارد شو که از دست دادنش زندگی‌ات را مختل نکند.
تلگرام
bitiom@
bitiom@
bitiom@