دای (Dai) چیست؟
دای (DAI) یک استیبلکوین غیرمتمرکز است که ارزشش تقریبا برابر یک دلار آمریکا نگه داشته میشود. برخلاف تتر که پشتوانه‌اش در اختیار یک شرکت است، دای با وثیقهی رمزارزی روی بلاکچین اتریوم ساخته میشود و هر کسی می‌تواند ذخایر آن را ببیند.
- نماد
- DAI
- نوع
- استیبلکوین دلاری غیرمتمرکز
- سال راه‌اندازی
- ۲۰۱۷
- صادرکننده
- پروتکل MakerDAO (اکنون Sky)
- سازوکار
- وثیقهی بیش از مبلغ (Over-collateralized)
- شبکه
- Ethereum (ERC20)
01دای به زبان ساده
استیبل‌کوین‌ها رمزارزهایی هستند که قیمتشان ثابت و معمولا برابر یک دلار است. بیشتر آن‌ها مثل USDT و USDC را یک شرکت صادر میکند و در ازایش دلار یا اوراق بهادار در بانک نگه می‌دارد. دای متفاوت است: هیچ شرکتی دلار در بانک نگه نمی‌دارد؛ بلکه کاربران با گذاشتن وثیقهی رمزارزی در قراردادهای هوشمند، دای می‌سازند.
دای در دسامبر ۲۰۱۷ توسط پروتکل MakerDAO به رهبری رون کریستنسن (Rune Christensen) راه‌اندازی شد و یکی از ستون‌های اصلی دیفای است.
02دای چطور ساخته میشود؟
فرض کن ۱۵۰ دلار اتر داری و به دلار نیاز داری اما نمی‌خواهی اترت را بفروشی. اتر را در قرارداد Maker به‌عنوان وثیقه می‌گذاری و مثلا ۱۰۰ دای قرض می‌گیری. وثیقه همیشه باید بیشتر از دای ساختهشده باشد. هر وقت دای را با کمی کارمزد پس بدهی، وثیقه‌ات آزاد میشود.
دای شبیه وام با وثیقه است؛ با این تفاوت که بانکش یک قرارداد هوشمند است.
| قدم | چه اتفاقی می‌افتد؟ |
|---|---|
| ۱. واریز وثیقه | مثلا ۱۵۰ دلار ETH در قرارداد قفل میشود |
| ۲. ساخت دای | حداکثر تا سقف مجاز، مثلا ۱۰۰ DAI |
| ۳. بازپرداخت | دای به‌علاوه‌ی کارمزد پایداری پس داده و سوزانده میشود |
| ۴. آزادسازی | وثیقه به صاحبش برمی‌گردد |
هشدار:اگر ارزش وثیقه از حد مجاز پایین‌تر برود، وثیقه به‌صورت خودکار نقد (Liquidate) میشود و بخشی از آن به‌عنوان جریمه از دست می‌رود.
03از MakerDAO تا Sky
در سال ۲۰۲۴ پروتکل MakerDAO نامش را به Sky تغییر داد و استیبلکوین جدیدی به نام USDS معرفی کرد. دای همچنان وجود دارد و قابل استفاده است و میتوان آن را یک به یک به USDS تبدیل کرد. توکن حاکمیت MKR هم به توکن جدید SKY قابل تبدیل شد.
دارندگان دای می‌توانند از نرخ پس‌انداز دای (DSR) استفاده کنند و با سپردن دای در قرارداد، سود دریافت کنند؛ این نرخ را حاکمیت پروتکل تعیین میکند.
04دای در برابر تتر
| ویژگی | DAI | USDT |
|---|---|---|
| صادرکننده | پروتکل غیرمتمرکز روی اتریوم | شرکت Tether |
| پشتوانه | وثیقهی رمزارزی و استیبل‌کوین‌ها روی زنجیره | دلار، اوراق خزانه و دارایی‌های دیگر |
| شفافیت ذخایر | قابل مشاهده روی بلاکچین | گزارش‌های دوره‌ای شرکت |
| امکان مسدودسازی | خود DAI را نمی‌توان مسدود کرد | صادرکننده می‌تواند آدرس‌ها را مسدود کند |
05نقاط قوت و ریسک‌ها
- قوت: شفافیت کامل وثیقه‌ها روی بلاکچین.
- قوت: سابقه‌ی طولانی و جایگاه محوری در دیفای.
- ریسک: بخشی از پشتوانه از استیبلکوینهای متمرکز مثل USDC تشکیل شده است.
- ریسک: در سقوط‌های شدید بازار، سازوکار نقد کردن وثیقه تحت فشار قرار می‌گیرد؛ مثل مارس ۲۰۲۰.
- ریسک: خطر قرارداد هوشمند و تغییرات حاکمیتی.
06نکته‌ی انتقال
روی اتریوم برای جابه‌جایی دای به ETH برای کارمزد نیاز داری. شبکه‌های لایه‌دوم کارمزد بسیار کمتری دارند.
نکته:دای روی چند شبکه وجود دارد. هنگام برداشت از صرافی، شبکه‌ای را انتخاب کن که کیف پول مقصد پشتیبانی میکند؛ آدرس همه‌ی آن‌ها با 0x شروع میشود.
خرید دای از بیتیوم در چهار قدم
- ثبتنام و احراز هویت: با شماره موبایل وارد شو و احراز هویت پایه را کامل کن. ورود یا ثبتنام
- واریز تومان: کیف پول تومانی‌ات را از روش‌های واریز شارژ کن. واریز تومان
- خرید: در خرید آسان، مبلغ را وارد کن تا مقدار دای و کارمزد را پیش از تایید ببینی. خرید دای
- نگهداری یا برداشت: دای در کیف پول بیتیوم‌ات می‌ماند؛ هر وقت خواستی می‌توانی آن را بفروشی یا به کیف پول شخصی‌ات منتقل کنی.
سوالات متداول درباره دای
دای چیست؟
یک استیبلکوین غیرمتمرکز با ارزش نزدیک به یک دلار که با وثیقهی رمزارزی روی اتریوم ساخته میشود.
پشتوانهی دای چیست؟
رمزارزهایی مثل ETH و استیبلکوینهای دیگر که در قراردادهای هوشمند قفل شدهاند و ارزششان بیشتر از دای ساختهشده است.
USDS چیست و چه ربطی به دای دارد؟
استیبلکوین جدید پروتکل Sky (نام جدید MakerDAO) که دای را میتوان یک به یک به آن تبدیل کرد.
فرق دای و تتر چیست؟
تتر را یک شرکت صادر میکند و ذخایرش خارج از بلاکچین است؛ دای را یک پروتکل غیرمتمرکز با وثیقهی قابل مشاهده روی بلاکچین میسازد.
آیا قیمت دای همیشه یک دلار است؟
معمولا بسیار نزدیک به یک دلار است، اما در شرایط شدید بازار ممکن است برای مدت کوتاهی کمی جابه‌جا شود.
چطور از بیتیوم دای بخرم؟
بعد از ثبتنام و احراز هویت، کیف پول تومانی را شارژ کن و از صفحهی خرید آسان دای مبلغ را وارد کن. مقدار DAI و کارمزد پیش از تایید نمایش داده میشود.
این مطلب آموزشی است و توصیه‌ی خرید یا فروش نیست. بازار رمزارزها پرنوسان است؛ پیش از هر تصمیم، تحقیق خودت را انجام بده و فقط با سرمایه‌ای وارد شو که از دست دادنش زندگی‌ات را مختل نکند.
تلگرام
bitiom@
bitiom@
bitiom@